Τα κράτη μέλη του Συμβουλίου της ΕΕ απέτυχαν να θέσουν σε προτεραιότητα τη διαφάνεια και την καταπολέμηση της διαφθοράς

Βρυξέλλες, 16 Μαρτίου 2015

Πώς η Ιταλική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνέβαλε στην καταπολέμηση της διαφθοράς; Η Διεθνής Διαφάνεια διαπιστώνει ότι, ενώ η Ιταλία ανέδειξε σε σημαντικό βαθμό το θέμα της διαφάνειας κατά τη διάρκεια της εξάμηνης θητείας της στην Προεδρία της ΕΕ (Ιούλιος- Δεκέμβριος 2014), οι εθνικές κυβερνήσεις απέτυχαν να αναλάβουν δράση σε πολλά σημαντικά ζητήματα.

Το Γραφείο Διασύνδεσης της Διεθνούς Διαφάνειας στην ΕΕ (Transparency International EU Office) και η Διεθνής Διαφάνεια-Ιταλίας, δημοσιεύουν σήμερα Έκθεση Αξιολόγησης (Scorecard) στην οποία αποτιμώνται οι δεσμεύσεις του Συμβουλίου της ΕΕ σε θέματα καταπολέμησης της διαφθοράς και ενίσχυσης της διαφάνειας κατά τη διάρκεια της Ιταλικής Προεδρίας. Σύμφωνα με την Έκθεση, τα αποτελέσματα της αξιολόγησης στο σύνολό τους, και παρά τις σημαντικές προσπάθειες που κατέβαλε η Ιταλική Προεδρία, είναι τόσο θετικά όσο και αρνητικά: ενώ οι εθνικές κυβερνήσεις συμφώνησαν στην αναθεώρηση της Οδηγίας της ΕΕ για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, οι νέοι κανόνες είναι πιθανό να μην επιτρέπουν δημόσια, καθολική πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τους πραγματικούς δικαιούχους των ανώνυμων εικονικών εταιριών.

Σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία, δικαίωμα πρόσβασης στις πληροφορίες των ιδιοκτητών που επωφελούνται από τις εταιρίες αυτές χορηγείται στις αρμόδιες διωκτικές αρχές μέσω κεντρικών μητρώων.

Επιμέρους πρόσβαση στα στοιχεία αυτά θα παρέχεται σε μερίδα του κοινού, όπως για παράδειγμα, σε όσους ασκούν ερευνητική δημοσιογραφία και σε Μη Κυβερνητικούς Οργανισμούς (ΜΚΟ) που θα αποδεικνύουν το έννομο συμφέρον τους, χωρίς ωστόσο να αποσαφηνίζεται με ποιο τρόπο αυτό θα αξιολογείται. Όσο δε αφορά στα ιδιωτικά καταπιστεύματα (trusts), εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες για πιθανά «παραθυράκια» στο νόμο σχετικά με το ξέπλυμα χρήματος. Οι νέες ρυθμίσεις θα καλύψουν μόνο ένα μικρό ποσοστό των ιδιωτικών καταπιστευμάτων (trusts) ενώ πρόσβαση σε σημαντικές πληροφορίες θα έχουν αποκλειστικά οι κρατικές αρχές.

«Ο καλύτερος τρόπος να ενθαρρύνεις το ευρύ κοινό να συμμετάσχει στον αγώνα κατά του ξεπλύματος χρήματος και στην αποκάλυψη παράνομων δραστηριοτήτων, είναι η δημοσιοποίηση με απόλυτη διαφάνεια των πληροφοριών που αφορούν στην εταιρική ιδιοκτησία. Βλέπουμε συνεχώς πόσο περίπλοκες τεχνικές χρησιμοποιούνται προκειμένου να συγκαλύπτεται η διαδρομή του βρώμικου χρήματος», σημειώνει ο Carl Dolan, Διευθυντής του Γραφείου Διασύνδεσης της Διεθνούς Διαφάνειας στην ΕΕ.

Στο θέμα της Διατλαντικής Εταιρικής Σχέσης Εμπορίου και Επενδύσεων (TTIP), η Ιταλική Προεδρία κατόρθωσε να πείσει τα κράτη μέλη στο Συμβούλιο της ΕΕ να άρουν το απόρρητο της διαπραγματευτικής εντολής, κάτι που αποτέλεσε ένα πολύ σημαντικό βήμα ως προς το να καταστεί δυνατός ένας ουσιαστικός δημόσιος έλεγχος και να ενισχυθεί η διαφάνεια στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων-εξέλιξη που συνάδει με τους στόχους της εστιασμένης σε θέματα διαφάνειας Ευρωπαϊκης Επιτροπής, επί Προεδρίας Ζαν Κλοντ Γιούνκερ. Παρόλα αυτά, δεν έχει γίνει καμία συζήτηση ώστε να συμπεριληφθεί στη συμφωνία ένα κεφάλαιο κατά της διαφθοράς, κάτι που έχει προταθεί από την πλευρά της Διεθνούς Διαφάνειας.

Αξίζει να σημειώσουμε εδώ ότι στην Ελλάδα, στο διάστημα της Ελληνικής Προεδρίας κατά το α’ εξάμηνο του 2014, «Η χώρα μας ανέλαβε σημαντική δράση καθώς προώθησε βασικά νομοθετήματα κατά της διαφθοράς, όπως τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εισαγγελικής Αρχής και διατάξεις διαφάνειας για τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων» όπως επεσήμανε ο Κώστας Μπακούρης, Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος.

Η Διεθνής Διαφάνεια χαιρετίζει το γεγονός ότι η Ιταλική Προεδρία δημοσίευσε έναν αναλυτικό προϋπολογισμό και έναν λεπτομερή οικονομικό απολογισμό, κάτι που αποδεικνύει ότι η Ιταλική Προεδρία διετέλεσε μία αποτελεσματική θητεία, όχι μόνο ως προς την προώθηση νομοθετημάτων αλλά και, ως προς τη διαχείριση των οικονομικών της. Ωστόσο, δεν κατέστη δυστυχώς δυνατό η Ιταλική κυβέρνηση να λογοδοτήσει προς τους πολίτες της χώρας αναφορικά με τις δαπάνες της Προεδρίας κατά τη διάρκεια της θητείας της, αφού ο προϋπολογισμός δημοσιεύτηκε μόνο κατόπιν σχετικού αιτήματος.

Η Έκθεση Αξιολόγησης που δημοσιεύεται σήμερα έχει ως στόχο να φωτίσει τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι το αποτέλεσμα της κοινής αξιολόγησης που εκπόνησε το Γραφείο Διασύνδεσης της Διεθνούς Διαφάνειας στην ΕΕ και η Διεθνής Διαφάνεια-Ιταλίας κατά την περίοδο Ιουλίου-Δεκεμβρίου 2014.

******
Η Διεθνής Διαφάνεια είναι ένα διεθνές κίνημα που ηγείται παγκοσμίως του αγώνα κατά της διαφθοράς
******

Για τα συνοτπικά αποτελέσματα της Έκθεσης Αξιολόγησης της Ιταλικής Προεδρίας επισκεφθείτε τον σύνδεσμο: http://www.transparencyinternational.eu/wp-content/uploads/2015/03/ScorecardITA_EN_short.pdf
Για την αναλυτική παρουσίαση της Έκθεσης Αξιολόγησης της Ιταλικής Προεδρίας επισκεφθείτε τον σύνδεσμο: http://www.transparencyinternational.eu/wp-content/uploads/2015/03/ScorecardITA_EN_long.pdf

Για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της Έκθεσης Αξιολόγησης της Ελληνικής Προεδρίας επισκεφθείτε τον σύνδεσμο: www.transparency.gr/greek-eu-presidency-infographic
Στοιχεία επικοινωνίας για ΜΜΕ

Σοφία Ιωάννου
Υπεύθυνη Επικοινωνίας, Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς
sioannou@transparency.gr
τηλ: 210 7224940/ 6937 251997

Γραφείο Διασύνδεσης Διεθνούς Διαφάνειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Jonny Koerner
Project Coordinator
T: +32 (0) 2 89 32 463
E: jkoerner@transparency.org

Chiara Putaturo
Project Coordinator
T: +39 (0) 4 00 93 560
E: cputaturo@transparency.org

 

EU-flag_small

Με την οικονομική υποστήριξη του Προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Πρόληψη & Καταπολέμηση του Εγκλήματος», Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων

Η παρούσα δημοσίευση εκφράζει μόνο τις απόψεις του συντάκτη της και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν ευθύνεται για οποιαδήποτε χρήση των πληροφοριών που περιλαμβάνονται.