Whistleblowing

Η πρόληψη και η έγκαιρη αποκάλυψη είναι οι πιο αποτελεσματικοί τρόποι καταπολέμησης της διαφθοράς, που εκτυλίσσεται κατά κύριο λόγο στο σκοτάδι εκτός αν έρθει στο φως από ανθρώπους που πέφτουν συχνά τυχαία πάνω της. Οι πολίτες που αποκαλύπτουν καταχρηστικές πρακτικές -οι επονομαζόμενοι whistleblowers- διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην πάταξή της. Ωστόσο, η αποκάλυψη πληροφοριών ενδέχεται να έχει σημαντικό κόστος για τους whistleblowers, καθώς εκτίθενται σε σημαντικούς κινδύνους, όπως απώλεια εργασίας, εμπλοκή σε δικαστικές διαμάχες ή ακόμη και απειλή κατά της ζωής τους.

Κατά συνέπεια, η προστασία των whistleblowers από ένα ισχυρό νομοθετικό πλαίσιο είναι επιτακτική.

Η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς συμμετέχει σε ένα πανευρωπαϊκό πρόγραμμα που αποσκοπεί στην ανάδειξη της ανάγκης ύπαρξης πλαισίου προστασίας και ενθάρρυνσης για τους whistleblowers σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Το πρόγραμμα αποτελεί συνέχεια της δράσης «Enhancing Whistle-blower Protection» που πραγματοποίησε η Διεθνής Διαφάνεια το 2009.

Στο πλαίσιο του προγράμματος «Providing an alternative to silence: Towards greater protection and support for whistle-blowers in the EU», καταγράφηκε και αξιολογήθηκε η ισχύουσα σε εθνικό επίπεδο νομοθεσία σχετικά με την αντιμετώπιση των ανθρώπων που αποκαλύπτουν περιστατικά διαφθοράς (whistleblowers) σε συνολικά 6 χώρες της Ε.Ε. (Βέλγιο, Εσθονία, Ελλάδα, Ιταλία, Λετονία και Λουξεμβούργο). Στόχος ήταν να αναδειχθεί η σημασία της καταγγελίας φαινομένων διαφθοράς στην προσπάθεια καταπολέμησής της, να καταγραφούν «Καλές Πρακτικές» αλλά και να προωθηθούν συγκεκριμένες προτάσεις για την ενίσχυση της προστασίας προς εκείνους που καταγγέλλουν φαινόμενα διαφθοράς.

Το πρόγραμμα αποσκοπεί επίσης στη δημιουργία νοοτροπίας αντίδρασης στα φαινόμενα διαφθοράς ώστε να ενδυναμωθεί η πρόληψη των εγκλημάτων διαφθοράς.

Η υιοθέτηση και εφαρμογή ενός αποτελεσματικού νομικού πλαισίου προστασίας των whistleblowers, όχι μόνο θα εξοικονομήσει πόρους, αλλά μακροπρόθεσμα θα συμβάλει στη συνειδητοποίηση όλων ότι αποτελεί δικαίωμα και υποχρέωσή μας ως πολίτες να συμμετέχουμε ενεργά στην καταπολέμηση της διαφθοράς και να απαιτούμε την τιμωρία αυτών που παρανομούν, σπάζοντας χρόνιους φαύλους κύκλους που «ανέχονται» δωρολήπτες και δωροδότες.

______________________________________________________

Το παρακάτω κείμενο θέσεων της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος αποσκοπεί να συμβάλει εποικοδομητικά στη διαδικασία ενσωμάτωσης στην ελληνική έννομη τάξη, της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για την προστασία των whistleblowers. Στο κείμενο:

  • παρουσιάζονται συνοπτικά oι ρυθμίσεις της Οδηγίας και το νομικό πλαίσιο στη χώρα μας, ιδίως ως προς τις ελλείψεις και τα κενά σε σχέση με την Οδηγία
  • επισημαίνονται τα σημεία που πρέπει να προσεχθούν ιδιαίτερα κατά την ενσωμάτωσή της
  • χαρτογραφούνται οι φορείς που πρέπει να έχουν ρόλο στη διαδικασία ενσωμάτωσης
  • προτείνεται ένας οδικός χάρτης για την έγκαιρη και ολοκληρωμένη ενσωμάτωση στο πλαίσιο συνεργασίας της Open Government Partnership.

Κείμενο Θέσεων ΔΔ-Ε_WHISTLEBLOWING_7_9_20

_______________________________________________________

Στις 7 Οκτωβρίου 2019, η Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθέτησε την Οδηγία για την “Προστασία των προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις του Ενωσιακού δικαίου (Οδηγία για την Προστασία των Πληροφοριοδοτών Δημοσίου Συμφέροντος). Για την υποστήριξη της αποτελεσματικής εφαρμογής της Οδηγίας, η Διεθνής Διαφάνεια ετοίμασε το παρακάτω κείμενο πολιτικής το οποίο παρέχει προτάσεις που αποσκοπούν στο να κλείσουν τα κενά και να ενισχύσουν την προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος στη διαδικασία ενσωμάτωσης στο Ελληνικό δίκαιο.

Κατεβάστε το κείμενο:

στα Ελληνικά Κείμενο Θέσεων ΔΔ_WHISTLEBLOWING

στα Αγγλικά 2019_EU_whistleblowing_EN

_______________________________________________________

Εδώ μπορείτε να δείτε ολοκληρωμένη την Έκθεση «Εναλλακτική στη Σιωπή: Αποτελεσματικότερη προστασία και υποστήριξη των whistleblοwers στην Ελλάδα».

Έκθεση “Εναλλακτική στη σιωπή”

Providing_An_Alternative_To Silence_Country Report_Greece (english)

________________________________________________________

Εδώ μπορείτε να διαβάσετε τις διεθνείς αρχές για το whistleblowing:

Whistleblower Principles

________________________________________________________

Δείτε την Ευρωπαϊκή Έκθεση για την προστασία των whistleblowers στην Ευρώπη

EU Whistleblower Report_final_web


Με την οικονομική στήριξη του προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Πρόληψη και Καταπολέμηση του Εγκλήματος» – Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων